در مطلب قبلي که در مورد فيلمهاي پخش شده در ايام نوروز از شبکه هاي سيما نوشته بودم ، نظر اکثر بچه ها متمرکز شده بود روي سانسور فيلمها هنگام پخش تلويزيونيشون و اينکه به همين دليل تمايلي به ديدنشون نداشتن .

به همين دليل بد نديدم اين هفته در مورد سانسور و پيدايشش بنويسم .

در فرهنگ عميد در تعريف کلمه censure اومده : انتقاد ، عيبجويي ، خرده گيري ، تفتيش و مراقبت از طرف دولت در فيلمها و نمايش نامه ها و مطالب روزنامه ها و ساير مطبوعات پيش از انتشار آنها .

تقريبا همه ما ميدونيم که سانسور از قرنها پيش و به انحاي مختلف در تمامي جوامع بشري وجود داشته . حاکمان از نوشتن حقايق تاريخي به دست مورخان جلوگيري ميکردن و با دادن مزايا به مورخان وابسته به دربار مطالبي رو که خودشون دوست داشتن و تشخيص ميدادن براي ثبت در تاريخ در کتابها مينوشتن .

اما در سينما سانسور به فاصله کوتاهي از پيدايش هنر هفتم پديدار شد . در دهه ۱۹۳۰ دولت ايالات متحده وقتي ديد تعدادي از سينماگران پارو فراتر از عرف هاي جامعه مذهبي اون روز کشور گذاشتن ودر فيلمهاشون مسائل جنسي و سکسي رو بي پرده مطرح ميکنن ، اداره اي رو به اسم اداره سانسور تاسيس کرد . افرادي که در اين اداره شاغل بودن وظيفه داشتن سکانسهايي از فيلمها رو که متغاير با ارزشهاي جامعه بودن رو بيرون بکشن و اجازه نمايششونو ندن . اين شيوه تا مدتي ادامه داشت ، تا اينکه کم کم ارزش هاي جامعه تغییرپيدا کردن موضوعاتي مثل سکس که تا پيش از اين طرحشون تابو و عبور از خط قرمز بود اجازه بيان پيدا کردن . از اين زمان بود که اداره سانسور منحل و اداره درجه بندي شکل گرفت . اين اداره که تا به امروز هم پا برجاست وظيفه داره فيلمها رو برحسب موضوعاتي که درشون مطرح ميشه درجه بندي کنه و اجازه پخششونو بده .

مثلا فيلمهايي که مسائل سکسي رو مطرح ميکنن ، يا خشونت زيادي درشون جاريه با درجه r دسته بندي کردن . به اين معني که افراد زير ۱۸ سال حق ديدن اين فيلمها رو ندارن و فقط بزرگسالان ميتونن ببينن . و يا فيلمهاي با درجه pg_13 که کوچيکترها فقط با اجازه و همراهي بزرگترها ميتونن ببينن .

در ايران هم اداره سانسور تقريبا با پا گرفتن سينماي داخلي شروع به کار کرد . اما با اين تفاوت که بجاي نظارت بر فيلمهايي که مايه هاي جنسي درشون مطرح ميشد ، اداره سانسور تمام حمتشو گذاشت براي مقابله و سانسور فيلمهايي که بحث هاي سياسي رو مطرح ميکردن و بر عليه حکومت حرف هايي رو ميزدن .

در بعد از انقلاب هم چون فضاي جامع و ارزشها تغییرپيدا کرد، بالطبع ديگه مسائل سکسي در فيلمهاي ايراني جايي نداشتن و اداره سانسور که حالا به اداره نظارت و ارزش يابي تعقير نام داده بود مثل قبل از انقلاب تمرکز کرد روي فيلمهايي که مسائل و ديدگاهاي سياسي و اجتماعي روز رو مطرح ميکردن و شروع کرد به قلع و قمع ، توقيف و به محاق بردن فيلمهاي سينمايي .

تلويزيون هم که در اين وسط داستان خودشو داره . هنگام پخش فيلمهاي ايراني ، با وجود اينکه اين فيلمها قبلا از تيغ سانسور وزارت ارشاد گذشتن ، اما موقع پخش از سيما بازهم سانسور مجدد ميشن!. و فيلمهاي خارجي هم که ديگه اونقدر تيکه پاره ميشن که هيچي ازشون باقي نميمونه و ما کلا با فيلم ديگه اي مواجه ميشيم !.

بهر حال سانسور فقط مختص ايران نيست و در کشورهاي مختلف اجرا ميشه ، اما در کشور ما غلظت کار بسيار بيشتر از جاهاي ديگر دنياست .